مقاله و مبانی نظری بررسی تکثر رسانه ها و رادیو تلویزیون اسلامی ,

menuordersearch
academixfile.ir

توضیحات

مبانی نظری و پیشینه پژوهش بررسی تکثر رسانه ها و رادیو تلویزیون اسلامی (فصل دوم)

در قالب WORD ودر 111 صفحه و قابل ویرایش

 

فهرست مطالب

1-2- مقدمه    20
1-2-2- مبانی نظام متکثر رسانه ای در اسلام    21
2-2-2- مبانی نظام متکثر رسانه ای در نظریه انقلاب اسلامی    25
3-2- تکثر رسانه ای از منظر منافع و امنیت ملی    27
4-2- ریشه‌‌‌‌های تکثر در تحولات جهانی رسانه    32
5-2- حمایت نهاد‌‌‌‌های بین المللی ازتکثر و استقلال رسانهها    36
6-2- بررسی جایگاه وعملکرد سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران    38
1-6-2- بررسی جایگاه صداوسیما در قوانین کشور    39
2-6-2- تطبیق قانون اساسی و اساسنامه صداوسیما با نظام‌‌‌‌های رسانه ای    42
3-6-2- بررسی عملکرد سازمان صداوسیما    43
4-6-2- سازمان صدا و سيما و کارکردهاي رسانه‌اي    52
1-7-2- سابقه تلویزیون خصوصی قبل از انقلاب    65
2-7-2- سابقه تلویزیون خصوصی بعداز انقلاب    65
3-7-2- علل مخالفت با تلویزیون خصوصی وموانع آن    67
8-2- تئوری‌‌‌‌های تکثر وانحصار در نظام رسانه ای    72
2-8-2- نظریه پردازی درباره نظام رسانهها    74
9-2- نظام‌‌‌‌های رایج رادیو- تلویزیونی در جهان    74
1-9-2- رادیو تلویزیون خدمت عمومی    75
10-2- سیاست انحصار زدایی در صنعت رادیو تلویزیون    77
1-10-2 - تعریف خصوصیسازی و انحصار زدایی    77
2-10-2- پیشینه خصوصیسازی و انحصار زدایی ازصنعت رادیو- تلویزیون    78
3-10-2- دلایل انحصار زدایی وتسهیل ورود بخش خصوصی    79
4-10-2 - ريشه هاي انحصار زدایی از صنعت رسانه    82
5-10-2- دلایل مخالفت با انحصار زدایی از صنعت رادیو- تلویزیون    83
11-2- تجربه جهانی : نظام تلويزيوني در ساير کشورها    90
1-11-2- اروپا    90
2-11-2- آسیا    95
3-11-2- محدودیت‌‌‌‌های اصلی نظام رادیو تلویزیونی در کشور‌‌‌‌های مشابه ایران    101
4-11-2- جمع بندی بررسی نظام رادیو - تلویزیونی دیگر کشورها    102
12-2- ضرورت لغو انحصار رادیو تلویزیونی در ایران    105
13-2 – نتیجه گیری    108
1-13-2- چارچوب مفهومی    111
2-13-2- نتیجه    111

منابع

 

1-2- مقدمه
در این بخش با توجه به لزوم بررسی متون وتحقیقات علمی در رابطه با موضوع تحقیق، ابتدا پرسشهایی جهت روشن شدن ابعاد گوناگون موضع طرح وسپس براساس آثار علمی تولید شده واستنتاجات محقق از آن به این پرسش ها پاسخ داده خواهد شد.
برای دستیابی یه الگوی مطلوب در حوزه رسانه ای، به‌ویژه رسانه دیداری شنیداری یا رادیو تلویزیونی، نیاز به پاسخ دادن به پرسش‌‌‌‌های گوناگونی وجود دارد، از جمله این پرسشها عبارتند از :
•    آرمان‌‌‌‌های انقلاب اسلامی در حوزه اطلاع رسانی چه بوده است؟
•    اطلاع رسانی از نظر اسلام چه وجهی دارد ؟ و نظام اطلاع رسانی مطلوب از نظر اسلام کدام است؟
•    نظام اطلاع رسانی از منظر نظریه پردازان انقلاب اسلامی از چه خصوصیاتی برخوردار است؟
•    نظام اطلاع رسانی مطلوب از دیدگاه قانون اساسی چه ویژگیهایی دارد؟
•    مهمترین نظریات در حوزه نظام‌‌‌‌های اطلاع رسانی در جهان کدامند؟
•    وضعیت موجود نظام اطلاع رسانی کشور به کدام یک از این نظریات نزدیکی بیشتری دارد؟
•    تجربه سایرکشور‌‌‌‌های جهان به‌ویژه کشور‌‌‌‌های مشابه ایران در حوزه نظام رسانه ای چه بوده است؟
•    عملکردنظام رسانه ای کشور چه نتایجی داشته است؟
•    الگو‌‌‌‌های متصور برای نظام رسانه ای ایران در حوزه رادیو – تلویزیون چیست؟
•    هریک از این الگوها چه مزایا ومعایبی دارد؟
•    تحولات اخیر در حوزه فن آروی رسانه چیست وچه پیامدهایی بر نظام‌‌‌‌های رسانه ای به همراه دارد؟
•    مهمترین امتیازات وآسیب‌‌‌‌های افزوده شدن رادیو تلویزیون غیردولتی به ساختار رسانه ای کشور کدامند؟
برای پاسخ دادن به این پرسشها در این فصل از تحقیق ابتدا مبانی ایدئولوژیک تکثر رسانه ای را از دیدگاه اسلام ونظریه انقلاب اسلامی بررسی کرده، سپس تکثر رسانه ای از منظر امنیت ومنافع ملی مورد تحلیل قرار می‌گیرد، در ادامه ریشه‌‌‌‌های تکثر رسانه ای در تحولات جهانی رسانه و رویکرد بین المللی در حمایت از تکثر بررسی شده وسپس به ارزیابی عملکرد سازمان صداو سیمای جمهوری اسلامی از منظر‌‌‌‌های گوناگون می‌پردازیم، تا ضرورت تغییر جهت حل معضلات وناکارامدی‌‌‌‌های فعلی این سازمان تبیین گردد.
در ادامه فصل، پیشینه موضوع تلویزیون خصوصی قبل وبعد از انقلاب مورد بررسی قرار می‌گیرد و در بخش دیگر این فصل، تئوری‌‌‌‌های تکثر وانحصار مطالعه و تحلیل شده ونظر صاحب نظران جهانی درباره این موضع بررسی شده است.
سپس نظام‌‌‌‌های رایج رادیو تلویزیونی در جهان در دوگروه رادیو - تلویزیون‌‌‌‌های خدمت عمومی ونظام خصوصی رادیو - تلویزیونی مورد بررسی قرار گرفته و دلایل موافقت و مخالفت صاحب نظران با این نوع نظام رسانه ای تبیین گردیده است.
در بخش بعدی این فصل، تجربه جهانی در حوزه نظام رادیو تلویزوینی در 16 کشور جهان مورد بررسی قرار گرفته است ودر نهایت، نتیجه مطالب این فصل در باره ضرورت لغو انحصار فعلی در نظام رادیو تلویزیونی کشور تبیین شده و گزینه‌‌‌‌های ممکن برای نظام رادیو تلویزیونی کشور ارائه واز دیدگاه هزینه – فایده بررسی گردیده است.
پایان بخش این فصل، ارائه چارچوب مفهومی از نظام رسانه ای است که از یکسوبه تهدیدات ومعضلات نظام رسانه ای فعلی می‌پردازد و از سوی دیگر فرصتها وتوانمندی‌‌‌‌های یک نظام متکثر رادیو تلویزیونی را ارائه می‌دهد.
2-2- مبانی نظام متکثر رسانه ای در اسلام ونظریه انقلاب اسلامی
برای بررسی این موضوع نیاز به مراجعه به منابع اصلی اسلام وآرا نظریه پردازان انقلاب اسلامی وجود دارد.
1-2-2- مبانی نظام متکثر رسانه ای در اسلام
اگرچه زمان ظهور اسلام در 14 قرن قبل هنوز رسانه‌‌‌‌های امروزی پا به عرصه فعالیت نگذاشته بودند و اطلاع رسانی عمدتا در چارچوب کهکشان شفاهی انجام می‌شد اما دیدگاهها و سیاست‌‌‌‌های کلی اسلام و شارع درباره اطلاع رسانی به صراحت در متون دینی به‌ویژه قران کریم وسیره پیامبر(ص) وامیرالمومنین(ع) تعیین شده است.
در رابطه با رسانه نیز محققان و پژوهشگران دینی براساس منابع اصیل اسلامی و روش‌‌‌‌های علمی استنتاج احکام اسلامی دیدگاه‌‌‌‌های اسلام در رابطه با رسانه ر ا استخراج کردند. رویکرد کلی دین اسلام که مبارزه با جهل و بی اطلاعی را به عنوان جهت گیری اصلی خود در اصلاح جامعه برگزیده است، موجب شده تا در مبانی اسلامی، اطلاع رسانی و جریان آزاد اطلاعات با تاییدات متعددی همراه گردد.
مهمترین دلیل بر ضرورت تکثر رسانه ای از دیدگاه اسلام، بشارت قرآن کریم بر کسانی است که دیدگاه‌‌‌‌های گوناگون را مشاهده کرده و سپس بهترین آنها را بر می‌گزینند(زمر، 18). این آیه قرآن کریم که بردسترسی به دیدگاهها ومنظر‌‌‌‌های متکثر تاکید دارد، بصورت طبیعی ومنطقی، وجود رسانه‌‌‌‌های متکثر را نیز ضروری می‌شمارد چرا که تا زمانی که رسانه‌‌‌‌های متکثر وجود نداشته باشند تضمینی بری انعکاس ودسترسی به دیدگاه‌‌‌‌های متکثر وجود نخواهد داشت.
علاوه بر آن موضوع جریان آزاد اطلاعات وتکثر در نشر اطلاعات واخبار مورد توجه ویژه دین اسلام قرار دارد:“ مساله تولید و نشر و عرضه اخبار و اطلاعات، از مصادیق افعال مباح شمرده می‌شود و علی¬الاصول جریان آزاد اطلاعات مورد منع شارع نیست. “(فخارطوسی، 1385،63)
بنابراین حتی در صورت وجود تردید و تشکیک نسبت به مجاز بودن اطلاع‌رسانی در حوزه خاص، اصل آزادی بشر در همه اقدامات خود، راه را برای توسل به اصل مذکور در مواردی که جواز عرضه یا نشر خبر مشکوک باشد باز می¬گذارد.
یکی از مهمترین زیربنا‌‌‌‌های جریان آزاد اطلاعات وجود نظام رسانه ای متکثر است، چرا که با وجود انحصار رسانه ای، هم حق دسترسی صاحبان عقاید و منتشرکنندگان اطلاعات به رسانه ها محدود می‌گردد و هم حق انتخاب رسانه از مخاطبان سلب می‌گردد، بنابراین تایید اصل جریان آزاد اطلاعات، می‌تواند تایید تکثر رسانه ای نیز تلقی گردد.
بخشی از دلایل ضرورت آزادی اطلاع¬رسانی از منظر اسلام بشرح زیر است:
•    ممنوعیت کتمان حق:
کتمان حق یا انکار حقیقت یکی از مواردی است که در مبانی دین به شدت از آن نهی گردیده است.
بر اساس آیه 42 سوره بقره( به باطل جامه حق نپوشانید و حق را کتمان نکنید در حالی که حقیقت را می¬دانید.)، کتمان آگاهانه حق، ممنوع می¬باشد. مفسرین قران کریم از جمله آیت¬الله شهید مصطفی خمینی معتقدند: “هر عاقل، تمامی وظیفه¬اش عدم کتمان حق است “( خمینی، 1376، جلد 5، 544) بنابر این آیه، افراد و یا نهاد‌‌‌‌های متکلف اطلاع-رسانی عمومی مشمول این خطاب هستند.
ونه تنها هیچ الزامی برای عدم انتشار حقایق واطلاع رسانی وجود ندارد بلکه برای عدم کتمان حق وآشکارکردن آن مومنان وظیفه دارند که حقیقت را تبیین کنند وبدیهی است که رسانه اعم از انواع آن وسیله تبیین حق است.
•    مقدمه بودن برای انتخاب آگاهانه:
پذیرفتن اصالت عقل به عنوان یکی از منابع اصلی دین جهت گیری اسلام را به بنا نهادن ایمان بر آگاهی و معرفت در برابر پذیرش کورکورانه و تقلیدی دین نشان می‌دهد.
بر اساس آیه 18 سوره زمر(آنان که سخنان را می¬شنوند و بهترین آن را پیروی می¬کنند، آنان را خداوند هدایت کرده و ایشان خردمندانند)، بنابراین مجرا‌‌‌‌های که اطلاعات مختلف را که در انتخاب رأی مخاطبان موثر است، منتقل می¬کنند از سوی خداوند تحسین شده-اند.
بر این اساس، انتخاب آگاهانه از میان نظرات و قرائت‌‌‌‌‌های مختلف بهترین شیوه گزینش در دین است و زمانی می‌توان به سخنان ونظرات گوناگون دسترسی داشت که دیدگاه‌‌‌‌های گوناگون به رسانه متناسب با خود جهت انتشار دسترسی داشته باشد. بنابراین لازمه تکثر دیدگاه ها، تکثر در رسانه ها است.
•    امر به معروف و نهی از منکر:
یکی از فروعات دین اصل امر به معروف و نهی از منکر است که نظارت عمومی در جامعه اسلامی را سازمان می‌دهد.
از جمله مهم¬ترین امکاناتی که باید به منظور تضمین سلامت روند امربه معروف و نهی از منکر ملی وجود داشته باشد گردش آزاد اطلاعات و اخبار است تا تصمیمات و عملکردها در معرض دید مردم و کارشناسان قرار گیرد و زمینه نهی از منکرات و امر به معروف ها فراهم آید.
در واقع اصل مترقی نظارت عمومی با سازوکار امر به معروف ونهی از منکر که تضمین کننده سلامت اجتماعی حکومتی و فردی در جامعه اسلامی است، نیاز به آگاهی عمومی معیارها ودیدگاه‌‌‌‌های دین ویا به عبارتی معروف ومنکر از سوی جامعه دارد وهمزمان بایستی افکارعمومی از عملکرد آشکار وپنهان حکومت مطلع باشند که انجام هردوی این اقدامات نیازمند وجود رسانه ها وآزادی فعالیت آنها است. در واقع این رسانه ها هستند که بستر اطلاع وآگاهی عمومی از معیار‌‌‌‌های اسلامی واخلاقی را فراهم کرده وبه مردم این امکان را می‌دهند که از عملکرد دستگاه‌‌‌‌های حاکمیتی آگاهی یافته عملکرد آنها را بانظام مطلوب ودینی تطبیق داده ودر موارد انحراف، قصور یا تقصیر نسبت به حکومت نهی از منکر کنند .
بنابراین برخلاف برخی دیدگاه‌‌‌‌‌های متحجر که با استناد به اصل امر به معروف ونهی از منکر در پی تحدید و جلوگیری از فعالیت آزاد و مستقل رسانه‌ها از قدرت حاکم هستند بایدگفت: اصل امر به معروف ونهی از منکر خود مهمترین ضرورت حضور رسانه‌‌‌‌‌های آزاد و مستقل را در جامعه تبیین می‌کنند و مقدمه‌ای لازم برای تحقق نظارت عمومی برحاکمیت را فراهم می‌آورد.
4. ضرورت ادای حق:
عدالت نیز یکی از آرمان‌‌‌‌های اصلی اسلام است و تحقق عدالت اعطای حق به ذی حق محور اصلی به شمار می‌آید. از این رو ضرورت ادای حق در اندیشه اسلامی یکی از بنیاد‌‌‌‌های تنظیم روابط اجتماعی است.
“ضرورت دیگر فعالیت آزاد رسانه ای، مسئولیت عمومی نسبت به ادای حق است که برپایه آن شرعا بر کسانی که متصدی و متکفل اطلاع¬رسانی هستند واجب است که حق شهروندان را ادا کنند و آن¬ها را از آگاهی نسبت به اطلاعات و اخبار که حق ایشان محسوب می‌شود محروم ننمایند. “(فخار طوسی،1385، 69)
از این رو می‌توان تکثر رسانه ها را یکی دیگر از نتایج ادای حق از نظر دین دانست، چراکه بخشی از حقوق افراد وگروه‌‌‌‌های دینی، سیاسی و فرهنگی آن است که مستقیماً قادر باشند که دیدگاه‌‌‌‌‌های خود را به اطلاع جامعه برسانند واگر انحصار رسانه ای توسط حاکمیت، مانع این ادای حق شود ضرورت دارد این گروهها به رسانه‌‌‌‌های مستقلی جهت انتشار عقاید خود دسترسی داشته باشند.
بر این اساس ایجاد دسترسی دوگانه شهروندان به رسانه برای نشر و دریافت اطلاعات از وظایف دولت محسوب می‌گردد.
“آحاد شهروندان در قالب نهاد‌‌‌‌های اجتماعی و سیاسی باید به نهاد اطلاع¬رسانی دسترسی داشته باشند، اگر این امر مستلزم توسعه کمی امکانات باشد، تأمین آن بر دولت ضرورت دارد و در غیر این صورت امکانات موجود باید به صورت متناسب در اختیار قرار گیرد.
عدالت اطلاعاتی در این بعد یکی از مصادیق بارز عدالت اجتماعی است و گاه -اعطا با رفع موانع دستیابی شخص به حق خود و بهره¬برداری از منافع آن صورت می¬گیرد. بنابراین لازم است اطلاعاتی در بعد «عرضه اطلاعات» امکان نشر اطلاعات و اخبار به گروه¬‌‌‌‌های مختلف اجتماعی و سیاسی داده شود.”(همان، ص71)

 

نمودار تغییر قیمت
نظرات کاربران
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

بستن
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

0 نظر

ما را در شبکه‌‌‌‌های اجتماعی دنبال کنید

whatsuptelegrammailpinterest
logo

استان: کردستان، شهرستان : سقز، بخش : مرکزی، روستا: سرا، روستا: مرخز، محله: مرخز، خیابان (ورودی اصلی)، کوچه ((حسین محمدی))، پلاک: 0.0، طبقه: همکف،
شماره تماس:: 09189763156